Интернет аша алынган товарны кире кайтарып буламы?

2013 елның 8 марты, җомга
Халык дистанцион сәүдәгә – интернет аша яки телевизион тапшырудан соң товарлар сатып алуга күнегә башлады.
Мондый сәүдәнең мөһим һәм тискәре бер үзенчәлеге шунда ки, кулланучы товарның үзе белән дә, аның үрнәге белән дә таныша алмый, товарны кулына тотып карый алмый. Товар белән ул фәкать телевидение, видео яки аудиотекст, интернет, каталоглар, почта аша җибәрелгән хатлар, реклама белдерүләре һәм башка коммуникация ысуллары ярдәмендә генә танышу мөмкинлегенә ия. Шул ук вакытта товарның сыйфатсыз булуы, заказ белән кайтартылган кофта-мазарның үлчәме туры килмәве яки төсе ошамавы да бар бит.
Бу очракта нишләргә?
ТР Дәүләт алкоголь инспекциясе белгечләре шуны аңлатырга тели: сатып алучы дистанцион ысул белән сатып алган товарыннан, товар үзенә тапшырылганчы, теләсә кайсы вакытта баш тарта ала. Ә инде товар тапшырылгач – 7 көн эчендә. Сатучы сатып алучыга касса яки товар чегын яисә товарга түләнгәнлекне раслаучы башка документ тапшыруга, сату-алу килешүе төзелгән булып санала. Яисә сатучы кулланучының товар сатып алырга ниятләнүе турында хәбәр алганнан соң сату-алу килешүе төзелгән булып исәпләнә.
Товарларга “тере” акча белән түләмәгәндә яки товарны кредитка сатып алганда (банкның түләү карталарыннан файдалану нигезендә түләүдән тыш), сатучы накладной тутыру яки товарны тапшыру-кабул итү акты тутыру юлы белән товарның тапшырылуын расларга тиеш. Сыйфатлы булмау, товарда җитешсезлекләр булу сәбәпле яки башка сәбәпле (сатып алучыга товарның ярамавы яки ошамавы) товарны кире кайтарырга мөмкин. Шулай ук сыйфатсыз булуы, үлчәме туры килмәве яки тулы комплектлы булмавы сәбәпле дә товардан баш тартырга була. Шул ук вакытта аның товар “кыяфәте”, куллану үзенчәлекләре, шулай ук әлеге товарны сатып алу фактын һәм шартларын раслаучы документы сакланган булырга тиеш.
Сатып алучы товардан баш тарткан очракта сатучы, сатып алучы тиешле таләбен белдергәннән соң 10 көннән дә соңга калмыйча, сатып алучы түләгән акчаны кире кайтарып бирергә тиеш (сатучының сатып алучыдан кире кайтарылган товарны килеп алу чыгымнарыннан тыш).
Дистанцион сәүдә буенча товар сатып алганда ничек алданмаска?
Товарны үзегезгә тапшырганда, “Кулланучылар хокукларын яклау турында” законда күздә тотылган кирәкле барлык мәгълүматларны сорагыз. Тәгаенләп әйткәндә:
– техник регламент атамасын яки техник җайга салу турында РФ законында билгеләнеп, товарның тиешле таләпләргә туры килүенең раслануын күрсәтүче башка билгеләнешне,
– товарның төп куллану үзенчәлекләре турында мәгълүматларны, ә азык-төлек продуктларына карата – составы турында мәгълүматларны (шул исәптән азык-төлек продуктларын әзерләү процессында кулланылган азык-төлек, биологик актив өстәмәләрнең һ.б. атамасын), азык-төлек продуктларының азык кыйммәте, билгеләнеше, куллану һәм саклау шартлары турында, ризык әзерләү ысуллары, авырлыгы (күләме), җитештерү һәм төрү датасы һәм урыны, теге яки бу чирләрдән интегүчеләргә товарны кулланырга ярамавы турында мәгълүматларны,
– сумнардагы бәясен һәм товарны сатып алу шартларын,
– билгеләнгән очракта – гарантия срогы турында мәгълүматларны;
– товарлардан нәтиҗәле һәм сәламәтлеккә куркыныч тудырмаслык итеп файдалану кагыйдәләрен һәм шартларын,
– товарларның хезмәт итү срогы яки яраклылык срогы турында мәгълүматларны, шулай ук, товарлар хезмәт итү сроклары чыккач кулланучының гомеренә, сәламәтлеге һәм милкенә куркыныч белән янаган яки билгеләнеше буенча файдалану өчен яраксызга әйләнгән очракта, әлеге сроклар чыкканнан соң кулланучы кылырга тиешле гамәлләр һәм мондый гамәлләр кылмауның ихтимал аянычлы нәтиҗәләре турында мәгълүматларны,
– сатучының адресын (урнашу урыны), исемен,
– товарларның сатып алучы гомеренә, сәламәтлегенә, әйләнә-тирә мохиткә куркыныч белән янамавын тәэмин итәрдәй мәҗбүри таләпләргә туры килүенең раслануы һәм РФ законы нигезендә, сатып алучының милкенә зыян салуны кисәтү турында мәгълүматларны,
– товарларны сату кагыйдәләре турында мәгълүматларны,
–кулланучының үзенә китереп бирелгән әйбердән ни рәвешле баш тарта алуы турында мәгълүматларны сорагыз.
Бу мәгълүматлар сатып алучы игътибарына товарны китереп бирү вакытында язмача рәвештә (импорт товарлары өчен – рус телендә) җиткерелергә тиеш. Сыйфатлы товарны кире кайтару тәртибе һәм сроклары турында мәгълүмат товарны китереп бирү вакытында язмача бирелмәгән очракта, сатып алучы, товар үзенә тапшырылганнан соң 3 ай эчендә, товардан баш тартуга хокуклы.
Сүз уңаеннан
Кулланучының сатучыга карата таләпләре мөлкәти характерда булып, предприятие җитәкчелеге таләпләрне үз ихтыяры белән канәгатьләндермәсә, бәхәс фәкать судта гына хәл ителергә мөмкин. “Кулланучылар хокукларын яклау турында” законның 17 статьясындагы 2 пункты нигезендә, судка дәгъва тапшырыла: йә кулланучының яшәү урыны яисә вакытлыча яшәү урыны буенча, йә җавап бирүченең урнашу урыны буенча, яисә килешүне төзү яки үтәү урыны буенча.
Автор: Наталья Миңнуллина
ЯҢАЛЫКЛАРГА ЯЗЫЛУ
Сайттагы барлык материаллар лицензия буенча тәкъдим ителә:
Creative Commons Attribution 4.0 International