Суд практикасы күзәтүеннән
Кулланучы тарафыннан судка финанс хезмәтләрен күрсәткәндә, 500 000 сумнан артык финанс оешмасына карата таләп (ОСАГО шартнамәсеннән килеп чыга торган таләпләрдән тыш), финанс вәкиленә алдан мөрәҗәгать итү таләп ителми.
Кулланучылар хокукларын яклау эшләре буенча суд практикасы күзәтүеннән (2021 елның 20 октябрендә РФ Югары Суды Президиумы тарафыннан расланган).
Гражданин Е. иминиятчегә транспорт чарасын иминиятләштерү килешүе буенча иминият акчасын түләттерү турында гариза белән судка мөрәҗәгать иткән.
Дәгъва гаризасын асылда карап тикшермичә калдырып, апелляция инстанциясе суды, РФ ГПК 222 статьясы нигезләмәләренә таянып, аның белән беренче инстанция суды мөрәҗәгать итүче тарафыннан иминият килешүендә каралган бәхәсне судка кадәр җайга салу тәртибе үтәлмәүдән чыгып эш итте.
Гомуми юрисдикциядәге кассация суды, түбәндәге судларның суд карарларын үзгәрешсез калдырып, 2019 елның 1 июненнән әлеге категория эшләр өчен вәкаләтле вәкил турындагы закон белән судка кадәр мәҗбүри тәртип билгеләнгән, ул гариза бирүче тарафыннан үтәлмәгән.
Югары судның суд коллегиясе эш буенча булган процессуаль хокук нормаларын җитди бозып чыгарылган суд карарларын юкка чыгарды һәм эшне түбәндәге нигезләр буенча беренче инстанция судына карауга җибәрде.
2018 елның 3 сентябреннән үз көченә кергән финанс вәкаләтле вәкил турындагы закон белән (әлеге Законның 32 статьясындагы 1 өлеше), башка срокларда үз көченә кергән аерым нигезләмәләрдән тыш, финанс хезмәтләрен кулланучылар һәм финанс оешмалары арасында бәхәсләрне судка кадәр җайга салу институты кертелде.
Югарыда аталган Законның 28 ст. 1 ө. һәм 32 ст. 32 ө. нигезендә, транспорт чаралары хуҗаларының гражданлык җаваплылыгын мәҗбүри иминиятләү, автотранспорт чаралары хуҗаларының гражданлык җаваплылыгын ирекле иминләштерү һәм җир өсте транспорты чараларын (тимер юл транспорты чараларыннан тыш) иминиятләштерү буенча эшчәнлекне гамәлгә ашыручы иминиятләштерүче иминият оешмаларына карата күрсәтелгән мәҗбүри суд тәртибе (аңа, аерым алганда, автотранспорт чараларын ирекле иминиятләштерү керә) 2019 елның 1 июненнән кертелгән.
Димәк, 2019 елның 1 июненнән башлап финанс хезмәтләрен кулланучылар транспорт чараларын иминиятләштерү шартнамәләреннән килеп чыга торган дәгъваларны иминиятләүчегә күрсәткәнче - аларны төзү датасына карамастан, тиешле гариза белән финанс вәкиленә мөрәҗәгать итәргә тиеш.
Шуның белән бергә, финанс вәкаләтле турында Законның 15 статьясындагы 3 өлешендә Финанс хезмәтләреннән файдаланучы күрсәтелгән таләпләрне суд тәртибендә, финанс вәкиленә мөрәҗәгать итмичә генә, суд тәртибендә хокуклы шартлар каралган. Шундый шартларның берсе - финанс хезмәтләре кулланучының, ОСАГО турындагы законнан килеп чыкмаса, финанс оешмасына 500 000 сумнан артык таләп белән судка мөрәҗәгать итүе.
Мөрәҗәгать итүче тарафыннан автотранспорт чарасын ирекле иминиятләштерү шартнамәсе буенча 1 158 000 сум күләмендә иминият акчасын түләттерү турында таләп ителү сәбәпле, кассация инстанциясе судын финанс вәкиленә мөрәҗәгать итү юлы белән бәхәсне судка кадәр җайга салуның мәҗбүри тәртибен үтәү зарурилыгы турындагы нәтиҗә ялгыш санала.
Әлеге категория буенча бәхәсләрне судка кадәр җайга салуның бүтән тәртибе Федераль закон белән каралмаган.
Югары судның суд коллегиясенең 2021 елның 2 мартындагы 16-КГ20-27-К4 номерлы билгеләмәсе.