Төзелеш материалларын алмаштыру һәм кире кайтару
Төзелеш материаллары – корылмаларны төзегәндә, ремонтлаганда һәм үзгәртеп корганда кулланыла торган материаллар, аларны кире кайтару һәм алмаштыру мәсьәләсендә законнарда берникадәр нечкәлекләр бар.
Сыйфатлы төзелеш материалларын алмаштыру һәм кире кайтару "Кулланучыларның хокукларын яклау турында" 1992 елның 7 февралендәге 2300-1 номерлы Россия Федерациясе Законы (алга таба – Кулланучыларның хокукларын яклау турында закон) белән регламентлана, аның нигезендә:
- Кулланучы, әгәр товар формасы, габаритлары, фасоны, төсе, үлчәме яки комплектациясе буенча туры килмәсә, әлеге товарны сатып алган сатучыдан азык-төлек булмаган сыйфатлы товарны шундый ук товарга алмаштырырга хокуклы.
- Кулланучы, сатып алу көнен санамыйча, ундүрт көн эчендә азык-төлек булмаган сыйфатлы товарны алмаштыруга хокуклы.
- Товар кулланылмаса, товар буларак кыяфәте, куллану үзлекләре, пломбасы, фабрика ярлыклары сакланган булса, шулай ук товар чегы яки касса чегы, яисә әлеге товар өчен түләгәнлекне раслый торган башка төрле документ булган очракта, азык-төлек булмаган сыйфатлы товар тиешенчә алмаштырыла. Кулланучының товар чегы яки касса чегы яисә товар өчен түләүне раслаучы башка документы булмавы аны шаһит күрсәтмәләренә сылтама ясау мөмкинлегеннән мәхрүм итми.
Метрлап сатыла торган төзелеш материалларын һәм эшләнмәләрен сатып алганда сатып алучыга аның төсен, үлчәмен, габаритларын сайлаганда нык игътибарлы булырга кирәк, чөнки төзелеш һәм төзекләндерү материаллары (линолеум, пленка, келәм түшәмәләре һәм башкалар), үткәргеч кабельләр, шнурлар һәм шуңа охшаш башка товарлар, сыйфатлы булсалар да, кире кайтарылмый һәм алмаштырылмый (Россия Федерациясе Хөкүмәтенең "Товарларның аерым төрләрен, ремонт чорында түләүсез нигездә биреп тору яки шундый ук товарга алмаштыру турында сатып алучы таләбе кагылмый торган озак файдаланыла торган товарларны сату кагыйдәләрен һәм кире кайтарылырга яки башка үлчәмдәге, форма, габарит, фасон, төс яки комплектациядәге шундый ук товарга алмаштырылмый торган азык-төлек булмаган сыйфатлы товарлар исемлеген раслау турында" 1998 елның 19 гыйнварындагы 55 номерлы карары).
Сыйфатсыз төзелеш материалын сатып алган очракта кулланучыга нишләргә соң? "Кулланучыларның хокукларын яклау турында"гы Законның 18 статьясы нигезендә кулланучы, товарда җитешсезлекләр булуын ачыклаган очракта, әлеге кимчелекләр турында сатучы белән алдан ук сөйләшенмәгәндә, үз ихтыяры белән:
- товарны шул ук маркадагы (шул ук модель һәм (яки) артикулдагы) товарга алмаштыруны таләп итәргә;
- башка маркадагы (модель, артикулдагы) шундый ук товарга алыштыруны таләп итәргә;
- сатып алынган бәясен тиешенчә киметүне таләп итәргә;
- товардагы кимчелекләрне кичекмәстән бетерүне яки аларны кулланучы яки өченче зат тарафыннан бетерү чыгымнарын кайтару турында таләп итәргә;
- сату-алу турындагы килешүне үтәүдән баш тартырга һәм товар өчен түләнгән акчаны кире кайтаруны таләп итәргә хокуклы. Сатучының таләбе буенча һәм аның хисабына кулланучы кимчелекләре булган товарны кире кайтарырга тиеш.
- Шул ук вакытта кулланучы сыйфатсыз товар сату нәтиҗәсендә үзенә китерелгән зыянны да тулысынча каплау турында таләп итәргә хокуклы. Зыян әлеге Законда кулланучының тиешле таләпләрен канәгатьләндерү өчен билгеләнгән чорда түләнә.