Игорь Марченко: “Асылда барысы да электрон рәвештәге декларацияләр тапшырды”

2013 елның 6 феврале, чәршәмбе
2012 елда “алкоголь” декларацияләре тапшыру тәртибендә сизелерлек үзгәрешләр булды. Әлеге үзгәрешләр декларацияләр формаларына, шулай ук аларны кабул итәргә тиешле контрольлек итүче органнарга карата ачыклык кертте. Озакламый барлык декларацияләрне дә фәкать электрон рәвештә генә тапшыру зарурилыгы күздә тотыла. Татарстан Республикасы Дәүләт алкоголь инспекциясе җитәкчесе Игорь Марченко белән әңгәмәбез әнә шул хакта.
– Игорь Александрович, оешмалар 2012 елның октябреннән “алкоголь” декларацияләрен Сезнең ведомствога тапшыра. Сүзебезне йомгаклардан башлыйк әле: кем хисап тотарга тиеш иде, күпме оешма хисап тотты, хисап тотмый калучылар бармы?
– “Этил спиртын, алкогольле һәм спиртлы продукция әйләнешен дәүләти җайга салу һәм алкогольле продукцияне куллануны (эчү) чикләү турында” 22 ноябрь, 1995 ел, №171-ФЗ Федераль законның (18 июль, 2011 ел, №218-ФЗ ред.) 14 статьясы нигезендә, катылыгы 25 проценттан артып киткән алкогольле, азык булмаган спиртлы продукцияне, шулай ук сыра һәм сыра эчемлекләрен ваклап сатучы оешмалар өчен сату күләмнәрен декларацияләү зарурилыгы кертелде. Сыра һәм сыра эчемлекләрен ваклап сатучы хосусый эшмәкәрләр өчен дә шундый ук бурыч билгеләнде.
2012 елның 4 кварталы йомгаклары буенча декларантларның 98 проценты федераль форматта декларацияләр тапшырды.
– Хисап төзүдә хаталар җибәрелүе ачыкландымы? Иң күп очрый торган хаталарны әйтеп үтмәссезме?
– Аз-маз хаталар булгалады. Шулардан иң күп очраганы – җибәрелгән декларациядә поляларның тутырылмавы һәм декларация форматының туры килмәве.
– Декларацияләрнең күпчелеге электрон рәвештә тапшырылдымы, әллә кәгазьдәме?
– Барлык декларантлар өчен дә декларацияләрнең электрон рәвештәге күчермәләрен “Росалкогольрегулирование”гә тапшыру зарурилыгы билгеләнү сәбәпле, шулай ук декларацияләр кабул итү буенча эшләрне оптимальләштерү максатыннан чыгып, республиканың барлык декларантларына декларацияләрен кәгазьдә түгел, бәлки электрон рәвештә тапшыру тәкъдим ителгән иде. Шуңа күрә асылда барысы да диярлек декларацияләрен электрон рәвештә тапшырды.
– Кайсы очракларда электрон рәвештә, кайсыларында – кәгазьдә хисап тотарга кирәк?
– РФ Хөкүмәтенең 9 август, 2012 ел, №815 карары белән расланган Этил спирты, алкогольле һәм спиртлы продукция җитештерү, аның әйләнеше һәм (яки) куллану күләме, производство егәрлекләрен куллану күләме турында декларацияләр тапшыру кагыйдәләре нигезендә, декларацияләр декларантларның теркәлү урыннары буенча Россия Федерациясе субъектларының башкарма хакимият органнарына электрон рәвештә яки кәгазьдә тапшырыла, ә декларацияләрнең электрон рәвештәге күчермәләрен декларантлар Алкоголь базарын җайга салу буенча федераль хезмәткә җибәрә.
– Массакүләм мәгълүмат чараларында “алкоголь” декларацияләрен фәкать электрон рәвештә генә тапшыруны күздә тотучы закон проектны эшләү турында мәгълүмат пәйда булды. Бу, чыннан да, шулаймы?
– Чыннан да, “Этил спирты, алкогольле һәм спиртлы продукция җитештерү, аның әйләнеше һәм (яки) куллану күләме, производство егәрлекләрен куллану күләме турында декларацияләр тапшыру кагыйдәләренә үзгәрешләр кертү хакында” Россия Федерациясе Хөкүмәте карары проекты нигезендә, декларацияләрне фәкать электрон рәвештә генә тапшыру күздә тотылган. Әлеге проект Алкоголь базарын җайга салу буенча федераль хезмәтнең рәсми сайтында (www.fsrar.ru) “Хокукый эшчәнлек” – “Норматив-хокукый актлар проектлары” бүлегенә урнаштырылган.
– Хисапны, электәгечә, кәгазьдә тапшырганда нәрсә була?
– Инде алдан искәртеп үткәнебезчә, югарыда телгә алынган закон проекты кабул ителгәнче, декларантлар декларацияләрен кәгазьдә тапшыруга хокукын саклап кала. Шул ук вакытта алар декларацияләренең электрон рәвештәге күчермәләрен Алкоголь базарын җайга салу буенча федераль хезмәткә җибәрергә тиеш бит.
– Декларацияләрен электрон рәвештә тапшыру өчен декларантлар нәрсәгә ия булырга тиеш?
– Декларант декларацияләрен электрон рәвештә тапшыру өчен Интернет челтәренә тоташтырылган компьютерга (Windows операцион системалы ПК, кимендә XP SP3, оператив хәтере кимендә 512 мб., мониторының сыйфаты кимендә 1024x768 dpi булырга тиеш), принтер, модем, электрон-санлы имзага ия булырга, компьютерына ЭЦП белән эшләү өчен билгеләнгән программа, сыра буенча декларацияләр тапшыру өчен “Декларант-алко” программасы, алкогольле продукция буенча декларацияләр тапшыру өчен “Раритет 2012” программасы урнаштырылган булырга тиеш.
– “Алкоголь” декларациясен тапшырмау очрагы өчен нинди җаваплылык каралган?
– РФ КоАП 15.13 статьясы нигезендә, этил спирты, алкогольле һәм спиртлы продукция җитештерү һәм аның әйләнеше күләме турында декларация тапшырудан читләшү яки аларны үз вакытында тапшырмау, яисә шундый декларацияләрнең берсенә белә торып ялган мәгълүматлар кертү вазыйфаи затларга 3 000 нән 4 000 сумга кадәр; юридик затларга – 30 000 нән 40 000 сумга кадәр административ штраф салуга китерә. Моннан тыш бер ел дәвамында кабаттан этил спирты, алкогольле һәм спиртлы продукция җитештерү, аның әйләнеше һәм (яки) куллану күләме турында декларациядә ялган мәгълүматлар күрсәтелү, яисә бер ел дәвамында кабаттан әлеге декларацияләрнең лицензияләүче органга үз вакытында тапшырылмавы, югарыда телгә алып үтелгән закон нигезендә,  этил спирты, алкогольле һәм спиртлы продукция җитештерүгә һәм  аның әйләнешенә лицензияне юкка чыгаруга нигез булып тора.
– Алкогольле һәм спиртлы продукцияне ваклап сатучылар һәм декларантларның башка категорияләре тарафыннан декларацияләр тапшыруга карата куела торган таләпләр арасында җитди аерма бармы?
– Җитештерүчеләр, күпләп сату оешмалары электрон рәвештәге декларацияләрен Алкоголь базарын җайга салу буенча федераль хезмәткә, кәгазьдәге декларацияләрен – аның территориаль органына тапшыра.
Декларацияләр форматы асылда аерылмый: аларда продукция җибәрүчеләр (алучылар), шулай ук продукция җитештерүчеләр (импортерлар) ягыннан, продукция төрләре буенча һәр беренчел документ буенча мәгълүмат чагылдырыла.
– Ике ведомствога хисап тапшырырга кирәк. Бу эшне ничегрәк күз алдына китерергә?
– “Росалкогольрегулирование” форматындагы, тикшерелгән һәм декларантның электрон санлы имзасы салынган декларация, формат-логик контрольлекне узу өчен  Татарстан Республикасы Дәүләт  алкоголь инспекциясе тарафыннан кабул ителү өчен, Татарстан Республикасы Дәүләт алкоголь инспекциясенең тиешле электрон почта адресларына җибәрелә.
Кабул итү нәтиҗәләре буенча декларантка декларациясенең кабул ителүе турында (яки кабул итүдән баш тарту турында) Татарстан Республикасы Дәүләт алкоголь инспекциясенең электрон санлы имзасы белән хәбәр җибәрелә. Декларация күчермәсе бер тәүлек эчендә “Росалкогольрегулирование” порталындагы шәхси кабинет аша  “Росалкогольрегулирование”гә җибәрелә.
– Газета укучыбыз безгә шундыйрак соравын җибәрде: Дәүләт алкоголь инспекциясе хезмәткәрләре кибеттә тикшерү барышында алкоголь сатуны гына түгел, башка продукцияне дә, әйтик, ит ризыкларын сатуны да тикшерә аламы? Дәүләт алкоголь инспекциясе вәкаләтләре шуның кадәр киңмени соң?
– Этил спирты, алкогольле продукция җитештерүне, аның әйләнешен һәм сыйфатын дәүләт контролендә тотуны тәэмин итү һәм кулланучы хокукларын яклау буенча Татарстан Республикасы Дәүләт алкоголь инспекциясе турында нигезләмәгә туры китереп, аның хезмәткәрләре контрольлек чаралары үткәргәндә, республика кулланучылар базарында эшчәнлекләрен алып баручы барлык предприятиеләр (милек формаларының нинди булуына карамастан) һәм хосусый эшмәкәрләр эшчәнлеген тикшерә ала.
– Дәүләт алкоголь инспекциясе нинди тикшерүләр үткәрә, кемне тикшерә һәм ничек итеп?
– ТР Дәүләт алкоголь инспекциясе алкогольле һәм спиртлы продукция әйләнеше өлкәсендә, һәм, югарыда әйтеп үтелгәнчә, кулланучылар  базарында хуҗалык итүче субъектлар эшчәнлегенә контрольлек итә. Кагыйдә буларак, бу азык-төлек һәм азык-төлек булмаган товарларны ваклап сатуга, җәмәгать туклануы хезмәтләре күрсәтүгә кагыла.
– Үткәрелә торган тикшерүләр прокуратура белән килештерелергә тиешме? Нинди очракларда килештерүләр таләп ителми?
– Планнан тыш тикшерүләрне килештерү процедурасы “Дәүләт контрольлеген (күзәтчелек) һәм муниципаль контрольлекне хәл иткәндә юридик затларның һәм хосусый эшмәкәрләрнең хокукларын саклау турында” 26 декабрь, 2008 ел, №294-ФЗ Федераль законда билгеләнгән.
Түбәндәге нигезләр буенча тикшерүне прокуратура органнары белән килештерергә кирәк:
– гражданнарның тормышына, сәламәтлегенә зыян килү куркынычы туганда;
– гражданнарның тормышына, сәламәтлегенә зыян килгәндә.
Түбәндәге нигезләр буенча планнан тыш тикшерүләр үткәргәндә килештерү таләп ителми:
– муниципаль-хокукый актларда билгеләнгән мәҗбүри таләпләрне һәм (яки) таләпләрне бозуны (алдан ачыкланган) юкка чыгару турында моңа кадәр бирелгән күрсәтмәнең үтәлүен тикшерү;
–кулланучылар хокукларын бозу (хокуклары санга сугылмаган гражданнар мөрәҗәгать иткән очракта) очрагында.
Моннан тыш лицензион контрольлек кысаларында, лицензиягә дәгъва кылучыдан лицензия алуга яки лицензиаттан лицензиясенең гамәлдә булу срогын озайтуга яисә лицензиясен яңадан рәсмиләштерүгә гаризалар алынганда үткәрелә торган планнан тыш тикшерүләр килештерелми.
– Дәүләт алкоголь инспекциясе  башка органнар белән берлектә тикшерүләр үткәрәме?
– ТР Дәүләт алкоголь инспекциясе үзенә йөкләнгән бурычларны үтәгәндә, дәүләт контрольлеген (күзәтчелек) хәл итүче башка дәүләт органнары белән берлектә дә эшли (кирәк булганда). 2012 елда контрольлек чараларының чама белән 33 проценты – уртак чаралар.
Берлектә эшләү тәртибе Россия Федерациясе законнарына, тиешле контроль-күзәтчелек органнары турында нигезләмәләргә, ТР Дәүләт алкоголь инспекциясенең башка контрольлек органнары белән бергә төзелгән килешүләр нигезендә билгеләнә.
– Сезнең тикшерүләр планы бармы? Аның белән ничек танышырга була?
– ТР Дәүләт алкоголь инспекциясендә еллык тикшерүләр планы бар. Аның белән безнең сайтта (http://gosalcogol.tatar.ru) танышырга мөмкин.
 
Әңгәмәдәш – Ольга Щербакова
ЯҢАЛЫКЛАРГА ЯЗЫЛУ
Сайттагы барлык материаллар лицензия буенча тәкъдим ителә:
Creative Commons Attribution 4.0 International