Килде, күрде... сатып алды
Киң таралыш алган сәүдә хезмәте күрсәтү рәвешләренең берсе - сатып алучыга танышу һәм сайлап алу өчен сатучы тарафыннан күрсәтелә торган үрнәкләр буенча товарлар сату. Хезмәт күрсәтүнең мондый формасы, нигездә, зур габаритлы, күләмле товарларны ваклап сату челтәре аша сатканда кулланыла. Шуңа күрә мондый товарларны ваклап сатуның иң нәтиҗәле ысулы - тулысынча җыелган, җайга салынган, ягъни эксплуатацияләүгә әзер булган бер яки берничә үрнәк буенча сату. Мондый товарларга зур җиһаз комплектлары, көнкүреш һәм хуҗалык өчен билгеләнгән товарлар – суыткычлар, кер юу машиналары, ремонт-төзелеш әйберләре керә. Әмма үрнәкләр буенча бу товарлар гына сатыла дип уйлау ялгыш. Халыкка өстәмә хезмәт күрсәтү челтәре тиз үсә, һәм бүген тәкъдим ителгән үрнәкләр буенча шактый киң даирәдә товарлар сатып алырга мөмкин.
Үрнәкләр буенча товарны ваклап сату кагыйдәләрен һәм тәртибен регламентлаштыручы төп норматив акт булып Россия Федерациясе Хөкүмәтенең 1997 елның 21 июлендәге 918 номерлы карары белән расланган «Үрнәкләр буенча товарлар сату Кагыйдәләре» тора.
Гамәлдәге законнар мондый рәвешле сәүдә кагыйдәләрен күздә тота. Ваклап сату-алу килешүе сатып алучыны товар үрнәге (аның тасвирламасы, товарның каталогы һ.б.) белән таныштыру нигезендә төзелергә мөмкин.
Мондый килешү товар күрсәтелгән урынга китерелгәннән соң үтәлгән дип санала. Товарны сатып алучыга тапшырганчы килешүне үтәүдән баш тарту хокуклы саклана. Шул ук вакытта сатып алучы сатучыга әлеге килешүне үтәү буенча үз йөкләмәләрен үтәүгә бәйле рәвештә китергән кирәкле чыгымнарны капларга тиеш.
«Кулланучылар хокукларын яклау турында» РФ Законының 4 статьясындагы 4 п. нигезендә, товарның үрнәге һәм (яки) тасвирламасы буенча товар сатканда сатучы үрнәгенә (яки) тасвирламасына туры килә торган товарны тапшырырга тиеш. Товарның үрнәге һәм (яки) тасвирламасы буенча товарның үрнәге һәм (яки) тасвирламасы туры килмәгән очракта товар, эш яки хезмәт күрсәтү сыйфатсыз дип таныла.
Товарларны үрнәкләр буенча сатканда сатучы сатып алучыга товарларны почта аша җибәрү яки транспортның теләсә нинди төрләре белән ташу юлы белән, шулай ук техник таләпләр буенча тиешле белгечләр катнашыннан башка файдалануга тапшырыла алмый торган техник катлаулы товарларны тоташтыру, җайга салу һәм эксплуатацияләүгә җибәрү буенча хезмәтләр тәкъдим итәргә бурычлы.
Әлеге Кагыйдәләрнең максаты - халыкка сәүдә хезмәтенең прогрессив рәвешләрен куллану, китерү, җыю, урнаштыру, җайга салу буенча хезмәтләр күрсәтү, шулай ук кулланучылар мәнфәгатьләрен һәм хокукларын яклау.