Кулланучылар өчен белешмәлек: тиешле сыйфаттагы уенчыкны кире кайтарып буламы?
Уенчыклар сатып алу - ата-аналар өчен чыгымнарның шактый өлешен алып тора. Кагыйдә буларак, балалар күңел ачу өчен яңа объектларга кызыга, ә бәйрәмнәргә аеруча яраткан, һәм еш кына кыйммәтле уенчыкларга заказ бирә. Әмма бүләк ошамаган очракта, анда дефект ачыкланган яки бала сатып алынган бүләкне бәяләмәгән очракта нишләргә? Бу проблема кулланучыны, бигрәк тә кыйммәтле әйберләр – зур машина, самолет яки вертолет, йортлы курчак турында сүз барганда, борчый.
«Кулланучылар хокукларын яклау турында» 07.02.1992 ел, № 2300-1 РФ Законы (алга таба – Закон) нигезендә, кулланучы азык-төлек булмаган сыйфатлы товарны, күрсәтелгән товар формасы, габариты, фасоны, төсе, күләме яки комплектациясе буенча туры килмәсә, сатып алынган сатучыдан шундый ук товарга алмаштырырга хокуклы.
Моннан тыш, закон нигезендә, кулланучы, аны сатып алу көнен санамыйча, ундүрт көн дәвамында азык-төлек булмаган сыйфатлы товарны алмаштырырга хокуклы.
Азык-төлек булмаган сыйфатлы товарны тиешле сыйфаттагысына алмаштыру, әгәр күрсәтелгән товар кулланышта булмаса, аның товар төре, куллану үзлекләре, пломбалары, фабрика ярлыклары сакланса, башкарыла.
Товарны алмаштыру яки акча кире кайтарылмый торган очраклар да бар: балалар өчен электрон уенчыклар һәм вакытлы басмалар (китаплар, брошюралар, альбомнар, картографик һәм ноталы басмалар, календарьлар, буклетлар, тиешле сыйфаттагы техник мәгълүмат чыганакларында күрсәтелгән басмалар) искәрмә булып тора.
Шулай булгач, нинди уенчыкларны кире кайтарырга ярамый соң?
РФ Законы буенча уенчыкларның ике категориясе (хәтта ундүрт көн дәвамында) алмашырга һәм кире кайтарылырга тиеш түгел. Аларга түбәндәгеләр керә:
- яңа туган балалар өчен мендәрләр, ашату, йөкле хатын-кызлар өчен кием-салым, балалар өчен урын-җир әйберләре, юрганнар, оек-оекбаш әйберләре, оеклар, гетрлар, колготлар);
- балалар өчен CD һәм DVD мультфильмнар;
- балалар китаплары;
- балалар косметикасы, әниләр өчен косметика;
- резин кабартулы уенчыклар. Бу, барыннан да элек, йөзү һәм коену белән шөгыльләнү өчен билгеләнгән товарлар — пляж өчен балалар матраслары, түгәрәкләр, нарукавниклар һ. б.
Бер генә шартны бозган очракта да (шул исәптән күрсәтелгән исемлеккә кермәгән товарлар буенча да) теләсә нинди сатып алуларны (срогы, товар төре һәм сатып алу турында исбатлау) товарны кире кайтарырга ярамый. Моннан тыш, сатып алганнан соң әйбер бозылса, аны кире кайтарып булмый.
Әмма уенчыкта дефектлар, кимчелекләр ачыкланган очракта, сатып алучы дәгъва белдерергә һәм тулы суммада акчаны кире кайтаруны таләп итәргә хокуклы.
Уенчыкларны сату ноктасына кире кайтару ни рәвешле башкарыла соң?
Билгеле бер шартларны үтәп, сатучыга тиешле сыйфатлы продукцияне кире кайтарырга мөмкин:
- сатып алучы әйбернең кулланылышта булмавына инанырга тиеш;
- килешү вакытында алынган товар чегы турында кайгыртырга кирәк. Әгәр мондый документ юк икән, таныклык күрсәтмәләрен тәкъдим итү рөхсәт ителә. Касса тасмасы ярдәмгә килергә мөмкин. Нәкъ менә шунда ай дәвамында кылынган сатып алулар турында барлык мәгълүмат саклана; клиент кибеткә килергә һәм төргәкләнгән уенчыкны кире кайтарырга тиеш.
Шулай ук документлар турында да онытмаска кирәк. Башта таләпләрне телдән җиткерү зарур. Кулланучы уенчык сатып алган сатучыдан кире кайтаруны яки алмашуны гамәлгә ашырган хәл идеаль вариант дип санала. Шулай булгач, кулланучыга үз хокукыңны исбатлау җиңелрәк булачак. Теләсә кайсы очракта, сатучы товарны алырга һәм сатып алучыдан тиешле гариза рәсмиләштерүен сорарга тиеш, анда клиентның канәгатьсезлек сәбәбе, уенчыкларның торышы күрсәтелә – ул сыйфат стандартларына җавап бирәме яки юкмы. Әлеге документ сәүдә үзәге администрациясе тарафыннан тәкъдим ителгән үрнәк буенча язылырга мөмкин. Әгәр мондый бланк юк икән, текст ирекле формада төзелә. Кулланучы үзе белән гражданинның шәхесен раслаучы документ алырга тиеш, чөнки гаризада паспорт мәгълүматларын күрсәтергә кирәк булачак.