Кулланучы әлифбасы: багаж югалган очракта нәрсә эшләргә?
Кайвакыт багажны югалту очраклары була. Бу очракта ташучыга дөрес дәгъва белдерү мөһим.
Авиа ташулар
Россия Федерациясе Һава кодексының 118 статьясына ярашлы рәвештә, эчке авиаочышларга кулланыла торган Россия законнары нигезендә, ташучы җаваплы:
- багажны яки йөкне һавадан йөртүгә кабул иткәннән соң һәм йөк алучыга бирелгәнче яки билгеләнгән кагыйдәләр буенча башка гражданга яки юридик затка тапшырылганчы югалту, җитмәү яки бозу өчен, әгәр ул зыян китерүне булдырмау буенча барлык кирәкле чаралар күрелгәнен яки мондый чараларны кабул итү мөмкин булмавын исбатламаса;
- кул йөген саклау өчен, әгәр кул йөген югалту, җитмәү яки зарарлау (бозу) ташучы булдыра алмаган һәм аны бетерү аңа бәйле булмаган шартлар нәтиҗәсендә яки пассажирның нияте нәтиҗәсендә килеп чыкканлыгын исбатламаса;
- багажны яки йөкне югалту, җитмәү яки бозу өчен, әгәр алар ташучының аңлы рәвештә башкарылган гамәлләре (гамәлсезлеге) нәтиҗәсе булмавын яки һава транспорты вакытында булмавын исбатламаса.
Халыкара һава транспортында багаж, йөк һәм кул йөген югалту, җитмәү яки бозу өчен ташучының җаваплылыгы нигезләре Россия Федерациясенең халыкара килешүләренә ярашлы рәвештә билгеләнә.
Әгәр пассажирның багажы югалган икән, ташучы теркәлгән багажны эзләү буенча чаралар күрергә, шул исәптән тиешле запрослар җибәрергә тиеш:
- багаж булу турында аэропортка юллама;
- багаж хаталы рәвештә китерелергә мөмкин булган аэропортларга;
- багаж табылса, аны җибәрү турында.
Пассажир багажны алмау турында гариза язарга һәм аны ташучыга тапшырырга тиеш. Ташучы багажны шунда ук эзләүне тәэмин итә.
Югалган багажга документлар рәсмиләштерү өчен түбәндәгеләр таләп ителә:
- авиабилет;
- багаж квитанциясе;
- утыру талоны;
- багаж биркасының өзелү талоны;
- шәхесне раслаучы документ.
Әгәр багажны алмау турында гариза бирелгән көннән алып 21 көн вакыт эчендә ул табылмаса, пассажир теркәлгән багажны югалтудан килгән зыянны түләтүне таләп итәргә хокуклы.
Моның өчен авиаперевозчикка 2 данәдә төзелгән язма дәгъва белән мөрәҗәгать итәргә кирәк. Дәгъваның бер экземпляры ташучыга тапшырыла, икенче экземплярда ташучы вәкиле кабул итү турында билге куя.
Россия Федерациясе Һава кодексының 119 маддәсе нигезендә багаж, йөк, шулай ук пассажир янында булган әйберләрне югалту, җитмәү яки бозу өчен ташучы түбәндәге зурлыкта җаваплы:
- кыйммәт игълан белән ташу вакытында игълан ителгән кыйммәт күләмендә;
- кыйммәтле әйберләр игълан итмичә ташу вакытында, ләкин багаж яки йөкнең килограммы өчен 600 сумнан артык түгел;
- пассажир янында булган әйберләрне югалту, җитмәү яки зыян китерү өчен аларның бәясе күләмендә, ә аны билгеләү мөмкин булмаган очракта 11 000 сумнан артык түгел.
Багаж, йөк, шулай ук пассажир янында булган әйберләрнең бәясе сатучы счетында күрсәтелгән яки килешүдә каралган бәядән чыгып билгеләнә, ә ул булмаганда, йөк бирелгән урында булган шундый ук товарның уртача бәясеннән чыгып, мондый таләпне ирекле канәгатьләндерү көнендә яки таләп ирекле булса, суд карары чыгарылган көнне билгеләнә.
Инвалидлар һәм тормыш эшчәнлеге чикләнгән башка затлар арасыннан пассажирларга караган махсус хәрәкәт итү чараларын (шул исәптән коляскалы урындыкларны) югалткан яки бозган өчен, ташучы бу чараларның бәясе күләмендә җаваплы.
Әгәр багаж табылса, ташучы аны пассажир күрсәткән аэропортка бушлай җиткерүне тәэмин итәргә тиеш.
Әгәр багаж зыян күргән икән, хезмәт күрсәтү агентына яки авиакомпания вәкиленә мөрәҗәгать итәргә һәм нәрсә зыян күргәнен тасвирларга һәм югалтылган милекнең бәясен тәкъдим итәргә кирәк. Таләпләр ирекле тәртиптә канәгатьләндерелмәгән очракта, судка дәгъва гаризасы бирергә кирәк.
Автомобильләр белән ташу
Багаж квитанциясендә күрсәтелгән зат яки багаж алырга хокуклы зат таләпләре буенча, багаж квитанциясе һәм багаж биркасы күрсәтелгәндә, багаж югалту, урыннар җитмәү яки багажны бозу ачыкланганда, ташучы 2 экземплярда коммерция акты төзи, шуларның берсе күрсәтелгән кешегә ташучыга дәгъва белдерү өчен тапшырыла.
Коммерция акты түбәндәге мәгълүматны үз эченә алырга тиеш:
а) багажның торышын һәм аның сакланмаганлыгын ачыклаган шартларны тасвирлау;
б) багажның дөрес урнаштырылганмы һәм беркетелгәнме икәнлеге турында мәгълүмат;
в) багажны йөкләү, урнаштыру яки ныгыту таләпләрен бозуны тасвирлау.
Коммерция акты кушымтасы белән дәгъвалар ташучыларга яки фрахтовщикларга алар булган урында белдерелә.
Әгәр ташучы югалткан яки җитешмәгән тиешле компенсация түләгән багаж соңрак табылса, бу багаж коммерция акты күрсәтүчегә, элек бу багажны югалткан яки җитешмәгән өчен түләнгән акчаны кире кайтару шарты белән кайтарыла.