Техник яктан катлаулы товарларны кире кайтару һәм алмашу кагыйдәләре турында
Татарстан Республикасы Дәүләт алкоголь инспекциясенең Әлмәт территориаль органына кулланучылар күп тапкырлар мобиль телефоннар, ноутбуклар, телевизорлар, компьютерлар кебек техник яктан катлаулы товарлар сатып алганда законнарны аңлату турында консультация сорап мөрәҗәгать итәләр.
Техник яктан катлаулы товарны кире кайтару һәм алмаштыру акчаны тулысынча кайтару яки яңа товарга алмаштыру өчен үтәлергә тиешле билгеле кагыйдәләр белән көйләнә.
Беренчедән, техник яктан катлаулы товарлар - катлаулы эчке төзелешле һәм төрле энергия ресурсларын кулланып югары технологик дәрәҗәдә кулланучы функцияләрен башкаручы озак вакытлы куллану товарлары.
Шуңа бәйле рәвештә, Россия Федерациясенең 07.02.1992 елгы 2300-1 номерлы «Кулланучылар хокукларын яклау турында»гы Законы (алга таба – «Кулланучылар хокукларын яклау турында»гы Закон) белән Россия Федерациясе Хөкүмәтенең 10.11.2011 елгы 924 номерлы карары белән расланган исемлеккә кертелгән техник яктан катлаулы товарларны кире кайтару һәм алмаштыруның аерым тәртибе каралган.
Мондый товарны кире кайтару һәм алыштыруның төрле механизмы анда тиешле кимчелекләрне табу вакытына бәйле.
Мәсәлән, кулланучы техник яктан катлаулы товарны алыштыруны таләп итәргә яки сату-алу килешүен үтәүдән баш тартырга һәм товар өчен түләнгән акчалата сумманы кире кайтаруны таләп итәргә хокуклы, әгәр таләпләр кулланучыга тапшырылганнан соң унбиш көн эчендә куелган булса, товарның сыйфатына таләпләрдән чигенүнең никадәр мөһим булуына карамастан.
Товарның төп кимчелеге төзәтеп булмый торган кимчелек, аны үлчәүсез чыгымнар яки вакыт чыгымнары булмаса, бетерә алмыйлар, яки берничә тапкыр ачыклансаа, яки аны бетергәннән соң кабат ачыкланса, яки башка шундый ук кимчелекләр.
Аны тапшырганнан соң унбиш көн узгач, сатып алу-сату килешүен үтәүдән баш тарту яки техник яктан катлаулы товарны алыштыру турындагы таләп «Кулланучылар хокукларын яклау турында» Законның 18 статьясының 1 пунктында санап үтелгән очракларның берсе булса да канәгатьләндерелергә мөмкин:
- товарның җитди җитешсезлеген ачыклау;
- «Кулланучылар хокукларын яклау турында»гы Законда билгеләнгән товар җитешсезлекләрен бетерү срокларын бозу;
- һәр ел дәвамында гарантия срогы дәвамында товарны 30 көннән артык (бергә) куллану мөмкин түгел, чөнки аның төрле кимчелекләре берничә тапкыр бетерелгән.
Техник яктан катлаулы сыйфатсыз товарны интернет-кибеттә (дистанцион ысул белән) сатып алганда, гадәти кибеттә сатып алу очрагындагы кебек үк кире кайтару кагыйдәләре гамәлдә.
Аерым билгеләп үтәргә кирәк, ваклап сату-алу килешүе буенча товарлар сату кагыйдәләренә ярашлы рәвештә, бер елдан да ким булмаган гарантия срогы билгеләнгән тиешле сыйфатлы (кимчелекләрсез) техник яктан катлаулы көнкүреш билгеләнешендәге товарлар «Кулланучылар хокукларын яклау турында»гы Законның 25 статьясында билгеләнгән нигезләр буенча да алмаштырылырга тиеш түгел.
Әмма мондый товарларны дистанцион ысул белән сатып алганда башка кагыйдәләр гамәлдә, чөнки интернет-кибеттә товарны сатып алу гадәти кибеттә сатып алуга охшамый, чөнки товарны сайлап алу стадиясендә һәм килешүне рәсмиләштерү вакытында аның белән бары тик тасвирлама буенча гына танышырга мөмкин. Шуңа күрә закон чыгаручы кулланучы хокукларын хуҗалык итүче субъектның намуссыз гамәлләреннән яклау өчен өстәмә гарантияләр билгеләде.
Шуңа бәйле рәвештә, техник яктан катлаулы көнкүреш товарларын дистанцион ысул белән сатып алганда, аны (тиешле сыйфатлы товарга карата) тапшырганчы теләсә кайсы вакытта, ә товарны тапшырганнан соң җиде көн дәвамында, әгәр аның куллану үзлекләре һәм товар төре сакланып калган очракта, күрсәтелгән товарны сатып алу фактын һәм шартларын раслаучы документ нигезендәа кире кайтарырга мөмкин.
Сатучыдан техник яктан катлаулы көнкүреш товарларын сатып алу фактын һәм шартларын раслаучы документ булмау кулланучыны аны сатып алуның башка дәлилләренә сылтама ясау мөмкинлегеннән мәхрүм итми.
Техник яктан катлаулы товарны дистанцион ысул белән сатып алганда кулланучыга белергә кирәк булган тагын бер мөһим момент шунда ки, әгәр товарны тапшыру вакытында тиешле сыйфатлы товарны кайтару тәртибе һәм вакыты турында мәгълүмат язма рәвештә бирелмәгән булса, кулланучы товарны тапшырганнан соң өч ай эчендә товардан баш тартырга хокуклы.