Сезонлы товарларның үзенчәлекләре
«Кулланучылар хокукларын яклау» законында товарның сезонлылыгы дигән төшенчә бар. Сезонлы товарларга аяк киеме, өс киеме һәм башка товарлар, ягъни сезонлы юнәлешле товарлар керә. Еш кына мондый товарларга билгеле климат шартлары өчен җитештерелгән кием яки аяк киеме (мәсәлән, кышкы итекләр, кышкы пальто, кышкы һәм җәйге кулланылыштагы автомобиль шиналары) керә. Сезонлы товарларга кондиционерлар, җылыту системалары һәм башкаларны да кертергә мөмкин.
Һәм сорау туа: бу товарның гарантия срогы кайчан башлана, товарда җитешсезлек ачыкланганда таләпләр кую срогы нинди?
Россия Федерациясенең 1992 елның 7 февралендәге 2300-1 номерлы «Кулланучылар хокукларын яклау турында»гы Законының 19 статьясы нигезендә әлеге таләпләр билгеләнгән гарантия срогы кысаларында куела һәм Россия Федерациясе субъектлары тарафыннан климат шартларыннан чыгып билгеләнгән тиешле сезон башланганнан алып исәпләнә.
Татарстан Республикасы Министрлар Кабинетының «Татарстан Республикасы территориясендә сезонлы билгеләнештәге товарларның гарантияле срокларын һәм хезмәт итү срокларын билгеләү өчен сезонлылык сроклары турында» 1998 елның 5 сентябрендәге 611-р номерлы боерыгы нигезендә сезонлы билгеләнештәге гарантияле срокларны һәм хезмәт итү срокларын билгеләү өчен түбәндәге сроклар билгеләнде:
- кышкы сезон 16 ноябрьдән 15 мартка кадәр;
- язгы сезон 16 марттан 15 майга кадәр;
- җәйге сезон 16 майдан 31 августка кадәр;
- көзге сезон 1 сентябрьдән 15 ноябрьгә кадәр.
Калган очракларда сезонлы товарларга кулланучылар хокукларын яклау өлкәсендә законнарның гомуми нигезләмәләре кагыла.
Әгәр товарда кимчелекләр табылса, әгәр алар сатучы тарафыннан РФ Законының 18 статьясы нигезендә билгеләнмәгән булса, кулланучы үз сайлавы буенча түбәндәгеләргә хокуклы:
- шул ук маркалы товарга (шушы ук модель һәм (яки) артикулга) алыштыруны таләп итәргә;
- сатып алу бәясен тиешле яңадан исәпләү белән башка маркалы (модель, артикул) шундый ук товарга алыштыруны таләп итәргә;
- сатып алу бәясен чагыштырмача киметүне таләп итәргә;
- товарның кимчелекләрен кичекмәстән түләүсез бетерүне яки кулланучы яки өченче зат тарафыннан аларны төзәтү чыгымнарын түләүне таләп итәргә;
- сатып алу-сату килешүен үтәүдән баш тартырга һәм товар өчен түләнгән сумманы кире кайтаруны таләп итәргә.
Әгәр дә сезонлы товар формасы, төсе, күләме, фасоны, төсе буенча туры килмәсә? Бу очракта нәрсә эшләргә, сезон килүен көтәргә кирәкме?
Бу хәл РФ Законының 25 маддәсе белән регламенттала, әгәр әйбер (кием, тире әйберләре, аяк киеме һ.б.) кулланылмаган булса, аның товар күренеше, куллану үзлекләре, ярлыклары һ. б. сакланып калган булса, аны 14 көн дәвамында башкасына, әмма тиешле сезон башланганнан соң түгел, ә сатып алынган көннән алып алыштырырга мөмкин.
Әгәр дә Сез мөрәҗәгать иткән көнне әйберне алыштырырга мөмкин түгел икән, сатучы өч көн эчендә акчаны кире кайтарырга тиеш. Әмма Россия Федерациясе Хөкүмәте тарафыннан югарыда күрсәтелгән шартлар буенча алмаштырылырга яки кире кайтарылырга тиеш булмаган товарлар исемлеге расланганлыгын исәпкә алырга кирәк.