Товарны экспертизалауга кагылышлы сорау килде
Татарстан Республикасы Дәүләт алкоголь инспекциясенең Арча территориаль органының «Кайнар линия»сенә кулланучыдан сорау килде:
- Товарның сыйфаты тикшерелде, мин аның нәтиҗәләре белән килешмим. Бу очракта минем хокукларым нинди?
Товар экспертизасы - товарның сыйфат күрсәткечләрен компетентлы тикшерү, товар белгече алдында куелган сорауларга ышанычлы җаваплар алу максаты белән, еш кына товарда ачыкланган яки яшерен дефектларның барлыкка килү сәбәбен билгеләү өчен үткәрелә.
Шулай итеп, экспертиза нәтиҗәләре кулланучының товарның тиешле сыйфатына карата сатучыга белдергән таләпләрен үтәү яки аларны канәгатьләндерүдән баш тарту өчен нигез була ала.
«Сыйфатны тикшерү» һәм «товарны экспертизалау» төшенчәләре арасында нинди аерма бар?
Аерма шунда ки, сыйфатны тикшерү кибет яки сервис үзәгенең вәкаләтле хезмәткәрләре тарафыннан үткәрелә, ә товарны экспертизалау бәйсез эксперт оешмасында квалификацияле экспертлар тарафыннан үткәрелә. Сыйфатны тикшерү кулланучы өчен бушлай үткәрелә.
«Кулланучылар хокукларын яклау турында»гы Законның 18 статьясы һәм Россия Федерациясе Гражданлык процессуаль кодексының 79 статьясы нигезләмәләрен исәпкә алып, экспертиза товарларның сыйфатына кагылышлы бәхәсләрне судка кадәр дә, суд тәртибендә дә үткәрелергә мөмкин.
«Кулланучылар хокукларын яклау турында»гы Законның 18 статьясының 6 пунктына ярашлы рәвештә, судка кадәр экспертиза үткәрү бурычы сатучыга һәм кулланучыга йөкләнә ала.
Мәсәлән, әгәр товарга гарантия срогы билгеләнгән булса, «Кулланучылар хокукларын яклау турында»гы Законның 18 статьясына ярашлы рәвештә сатучы (җитештерүче), вәкаләтле оешма яки импортер кулланучыдан тиешле сыйфатсыз товарны кабул итәргә һәм кирәк булганда товарның сыйфатын тикшерергә тиеш.
Товарның кимчелекләре килеп чыгу сәбәпләре турында бәхәс килеп чыкса, сатучы товарны үз хисабына экспертиза үткәрергә тиеш.
Кулланучы товарны экспертизалаганда катнашырга һәм аның нәтиҗәләре белән килешмәгән очракта мондый экспертизаның нәтиҗәсен суд тәртибендә бәхәсләшергә хокуклы.
Шулай итеп, әгәр сатып алынган товарда кимчелекләр гарантия срогы дәвамында ачыкланса, экспертиза үткәрү бурычы сатучыга йөкләнә.
Әгәр товарның гарантия срогы билгеләнмәгән булса, кулланучы товардагы кимчелекләр товарны кулланучыга тапшырганчы яки бу вакытка кадәр барлыкка килгән сәбәпләр аркасында, мәсәлән, җитештерү кимчелеге булу сәбәпле барлыкка килгәнен исбатларга тиеш.
Димәк, әгәр җитештерүче һәм сатучы товарны сатканда гарантия бирмәсә яки ул инде тәмамланган булса, товарны тиешле сыйфатсыз сату (экспертиза) дәлилләре кулланучыга йөкләнә.
Ләкин сатучы сатып алучының дәгъвасына җавап бирмәгән һәм экспертиза билгеләмәгән очраклар була, шул чакта кулланучы үз теләгеы буенча түбәндәгеләргә хокуклы:
- судка мөрәҗәгать итү;
- бәйсез экспертиза билгеләргә.
Әгәр экспертиза сатып алучы тарафыннан үткәрелсә, ул аны:
- үз хаклыгының чарасы буларак, мәсьәләне тыныч юл белән хәл итеп, җаваплы кешеләргә эксперт нәтиҗәсе тәкъдим итә;
- судта дәгъваның нигезлелеген раслау өчен аргумент буларак куллана ала.