2025 елның 6 августында Әлмәт территориаль органының эчке базарны үстерү һәм координацияләү бүлеге белгечләре Ютазы муниципаль районының Урыссу шәһәр тибындагы бистәсендә гражданнарны кабул иттеләр. Чара халыкны хокукый яктан агарту һәм кулланучылар хокукларын яклау мәсьәләләре буенча консультатив ярдәм күрсәтү буенча планлы эш кысаларында оештырылды.
Кабул итү барышында район халкы сыйфатсыз товарларны кире кайтаруга, гарантия йөкләмәләренә, шулай ук товарларны автоматлаштырылган җайланмалар (сәүдә автоматлары) аша сатып алу үзенчәлекләренә кагылышлы актуаль сораулар белән мөрәҗәгать итте.
Товарны автомат аша сатып алу мәсьәләсенә аерым игътибар бирелде. Районда яшәүчеләрнең берсе хәбәр иткәнчә, ул автомат аша эчемлек сатып алган, ләкин товарның сыйфаты начар булган, ә сатучы белән элемтәгә керү кыен булган, чөнки автоматта аның хуҗасы яки җаваплы кешесе турында мәгълүмат булмаган.
Белгечләр аңлатуынча, товарларны автоматлар ярдәмендә сату Россия Федерациясе Гражданлык кодексы, «Кулланучылар хокукларын яклау турында» 1992 елның 07 февралендәге 2300-1 номерлы Россия Федерациясе Законы, Россия Федерациясе Хөкүмәтенең 2020 елның 31 декабрендәге 2463 номерлы карары белән расланган ваклап сату-алу шартнамәсе буенча товарларны сату кагыйдәләре белән җайга салына.
Автоматларның хуҗасы товарның бөтенлеген (товарны куллану төргәгендә сатканда), аның куллану үзенчәлекләренең сакланышын тәэмин итәргә, шулай ук түбәндәге мәгълүматны кулланучыга җиткерергә тиеш:
- сатучының исеме (фирма исеме), аның төп дәүләт теркәү номеры, аның урнашу урыны һәм адресы, эш режимы, аның телефон номеры һәм электрон почта адресы;
- ваклап сату-алу шартнамәсен төзү өчен автоматтан файдалану кагыйдәләре;
- товар кулланучыга тапшырылмаса, товар өчен түләнгән сумманы кире кайтару тәртибе.
Шулай ук кулланучыларга автомат аша товар сатып алганда кибеттәге кебек үк закон нормалары гамәлдә булуын искәрттеләр. Автомат аша тиешле сыйфатта булмаган яисә тиешле төргәктә товар алганда, сатып алучы үз теләге белән сатучыга таләпләрнең берсен куярга хокуклы: сатып алу бәясен тиешенчә исәпләп, шул ук маркадагы товарга алмаштыру, сатып алу бәясен тиешенчә киметү; сатып алу бәясен тиешенчә киметү; сату-алу шартнамәсен үтәүдән баш тарту һәм сумма товары. Сатучы таләпләрне ирекле рәвештә канәгатьләндермәсә, кулланучы контроль органнарына һәм судка мөрәҗәгать итәргә хокуклы.