Сәүдә үзәкләрендә дежур тору - кулланучылар хокукларын яклау өлкәсендәге мәсьәләләр буенча квалификацияле ярдәм бирә торган чараларның берсе.
«Затлы» сәүдә үзәгендә (Әтнә районы) чираттагы кизү тору вакытында Татарстан Республикасы Дәүләт алкоголь инспекциясенең Арча территориаль органы хезмәткәрләренә Олы Әтнә авылында яшәүче бер ханым түбәндәге сорау белән мөрәҗәгать итте: «Кибеттә, сатуда күн сумкасы сатып алдым. Тышкы яктан ул мине канәгатьләндерде. Тик өйгә кайткач, аны берничә көн күтәреп йөрткәч, кул янында тегү урыны таралуын сизә башладым. Чек сакланмаган. Кибеттә сыйфатсыз товар өчен акчаны кире кайтарудан баш тарта алалармы?»
Арча территориаль органы белгече «Кулланучылар хокукларын яклау турында»гы Законның 18 статьясы нигезендә аңлатма бирде: кулланучы товарда җитешсезлекләр ачыкланган очракта, бу турыда сатучы тарафыннан искәрмә ясалмаган очракта, үз теләге белән түбәндәгеләргә хокуклы:
- шул ук маркадагы (шул ук модель һәм (яки) Артикул) товарыга алмаштыруны таләп итәргә;
- сатып алу бәясен тиешле яңадан исәпләү белән башка маркадагы (модель, Артикул) товарга алыштыруны таләп итәргә;
- сатып алу бәясен киметүне таләп итәргә;
- товарның җитешсезлекләрен кичекмәстән бетерүне яки кулланучы яисә өченче зат тарафыннан аларны төзәтү чыгымнарын каплауны таләп итәргә;
- сату-алу килешүен үтәүдән баш тартырга һәм товар өчен түләнгән сумманы кире кайтаруны таләп итәргә. Кулланучы сатучы таләбе буенча һәм аның хисабына кимчелекләре булган товарны кире кайтарырга тиеш.
Шул ук вакытта сатып алучы сыйфатсыз товарны сату нәтиҗәсендә үзенә китерелгән зыянны тулысынча каплауны таләп итәргә хокуклы. Югалтулар кулланучының тиешле таләпләрен канәгатьләндерү өчен әлеге Законда билгеләнгән срокларда түләнә. 18 статьяның 5 пунктыннан күренгәнчә, кулланучыда касса яки товар чегы, яисә товар сатып алу фактын һәм шартларын раслаучы башка документ булмау аның таләпләрен канәгатьләндерүдән баш тарту өчен нигез булып тормый. Кулланучыга, сатучыга претензия язуда ярдәм күрсәтү өчен, Татарстан Республикасы Дәүләт алкоголь инспекциясенең Арча территориаль органына мөрәҗәгать итәргә тәкъдим ителде.