Кулланучы әлифбасы: пластик тәрәзәләр сатып алганда үзеңне ничек сакларга?
Әгәр дә сез пластик тәрәзәләргә заказ бирергә уйласагыз, килешү төзелгәнче товар турында барлык мәгълүматны игътибар белән тикшерегез. Анда түбәндәге мәгълүмат күрсәтелергә тиеш:
- башкаручының исеме, адресы;
- эш режимы;
- техник регламентның исеме яки РФ Техник көйләү турында законнары белән билгеләнгән, товарның туры килүен мәҗбүри раслауны күрсәтүче башка билгеләмә;
- эшләр исемлеге;
- эшләрне башкару вакыты;
- эшләнмәләргә һәм монтаж эшләренә гарантия сроклары;
- эшләнмәләрнең хезмәт итү вакыты;
- конструкциягә һәм башкарыла торган эшләргә бәяләр (җибәрү, монтажлау һ. б. запас өлешләр һәм фурнитура бәяләре);
- түләү тәртибе һәм формасы турында мәгълүмат (акчалата яки акчасыз түләү; эш этапларын үтәү нәтиҗәләре буенча 100% алдан түләү яки өлешчә түләү һ.б.).
Килешүнең үзендә түбәндәгеләр күрсәтелергә тиеш:
- килешү төзелгән көн;
- җитештерүче (башкаручы) оешманың тулы исеме һәм урнашу урыны (юридик адресы);
- шәхси эшмәкәр өчен фамилия, исем, атасының исеме, дәүләт теркәве турында мәгълүмат;
- эшләр исемлеге;
- җитештерү, китерү һәм монтажлау вакыты;
- килешүнең тулы бәясе (тапшыру һәм монтаж бәясен күрсәтеп);
- түләү тәртибе һәм формасы;
- эшләрне кабул итү тәртибе;
- иске тәрәзәләрне сүтү, чүп-чарны чыгару процедурасы;
- гарантия йөкләмәләре;
- килешү буенча эшләрнең сыйфатсыз башкарылуы очрагында башкаручының җаваплылыгы.
Килешү кулланучы һәм башкаручы өчен ике экземплярда төзелә.
Акча түләгәннән соң, сезгә түләү фактын раслаучы документ бирелергә тиеш.
РФнең 07.02.1992 елгы 2300-1 номерлы «Кулланучылар хокукларын яклау турында»гы Законы нигезендә, әгәр башкаручы эшне башкару срогын бозса, сез түбәндәге таләпләрнең берсен куярга хокуклы:
- башкаручыга яңа срок билгеләргә;
- эшне башкаруны өченче затларга йөкләргә яки аны үз көчләре белән башкарырга һәм башкаручыдан чыгымнарны түләтүне таләп итәргә;
- эш бәясен киметүне;
- эшне кабул итүдән баш тарту.
Хезмәт күрсәтү (эшләр башкару) срокларын бозган өчен башкаручы сезгә һәр көн өчен 3 процент күләмендә неустойка түләргә тиеш. Әгәр дә ул килешү белән билгеләнмәгән булса, неустойка суммасы аерым эш төренең бәясеннән һәм килешүнең гомуми бәясеннән артмаска тиеш.
Әгәр дә сез башкарылган эштә кимчелекләр тапсагыз, сез түбәндәгеләрне таләп итәргә хокуклы:
- кимчелекләрне түләүсез бетерү;
- бәяне киметү;
- бер үк сыйфатлы бертөрле материалдан башка әйберне түләүсез ясау яки кабат эш башкару (элек сезгә тапшырылган әйберне кире кайтарырга тиеш).
Шул ук вакытта, эшне яңадан башкару турындагы таләпләрегезне канәгатьләндерү башкаручыны эшне тәмамлау вакытын бозган өчен неустойка түләүдән, үз көчләре яки өченче затлар тарафыннан ясалган кимчелекләрне бетерү чыгымнарын түләүдән азат итми.
Сез килешүне үтәүдән баш тартырга һәм, әгәр килешүдә билгеләнгән вакытта башкаручы эш җитешсезлекләрен бетермәгән булса, зыянны тулысынча түләүне таләп итәргә, шулай ук килешү шартларыннан җитди кимчелекләр яки башка җитди чигенүләр ачыкланса, шулай ук эштәге җитешсезлекләр аркасында кичергән зыянны тулысынча түләүне таләп итәргә хокуклы.
Сез эштәге кимчелекләр белән бәйле таләпләрне гарантия срогы дәвамында тапсагыз, ә ул булмаса, башкарылган эш кабул ителгәннән соң ике ел эчендә куя аласыз.
Әгәр дә сез эштә җитди кимчелекләр тапсагыз, башкаручыга аларны түләүсез бетерү турында таләп куярга хокуклы, әгәр дә сез аларның эшне кабул иткәнче яки бу вакытка кадәр килеп чыккан сәбәпләр аркасында барлыкка килгәнен исбатласагыз. Әгәр дә кимчелекләр эш кабул ителгәннән соң ике ел узгач, әмма билгеләнгән хезмәт срогы чикләрендә яки хезмәт срогы билгеләнмәгән очракта, эш кабул ителгәннән соң 10 ел дәвамында ачыкланса, таләп куела ала. Әгәр дә таләп күрсәтелгәннән соң 20 көн эчендә канәгатьләндерелмәсә яки җитешсезлек чишелмәслек булса, сез түбәндәгеләрне таләп итә аласыз:
- башкарылган эш өчен бәяне киметү;
- үз көчләре яки өченче затлар тарафыннан кимчелекләрне бетерү чыгымнарын түләтү;
- килешүне үтәүдән баш тарту һәм зыянны түләтү.
Кулланучы хокукларын бозган очракта сезгә сатучыга (башкаручыга) язмача дәгъва белдерергә кирәк.
Дәгъваны шәхсән белдерергә яки почта аша җибәрергә мөмкин.
Әгәр дә сез шәхсән дәгъва белдерәсез икән, аны ике экземплярда төзегез. Бер экземплярны башкаручыга тапшырыгыз. Икенче экземплярда сатучы үзенең исем-фамилиясен язарга, имза куярга һәм дәгъва белән мөрәҗәгать итү датасын куярга тиеш. Икенче экземпляр сездә дәгъва белдерүнең дәлиле буларак кала.
Әгәр дә башкаручы дәгъваны кабул итүдән баш тартса, аны почта аша заказ хаты белән җибәрегез. Дәгъва предприятиенең юридик адресы яки эшмәкәрне теркәү адресы буенча җибәрелә. Шулай ук дәгъваны килешү төзелгән урын буенча (оешманың чынлыкта урнашкан урыны) җибәрергә мөмкин.
Әгәр дә сез үз таләпләрегезне судка кадәрге тәртиптә канәгатьләндерүдән баш тартсагыз, сез судка гариза белән мөрәҗәгать итә аласыз.