ЯҢАЛЫКЛАР
Бу көннәрдә, Дәүләт хезмәткәрләре спартакиадасы кысаларында, волейбол буенча ярышлар узды. Татарстан Республикасы Дәүләт алкоголь инспекциясенең волейболчылар командасын җитәкче урынбасары Рөстәм Арсланов җитәкләде. ТР Дәүләт алкоголь инспекциясе командасы 2:0 исәбе белән ТР Сәламәтлек саклау командасын отты. Ә ТР Югары суды командасына җиңелде. Плей оффта барган көчле ярышта 1:2 исәбе белән ТР Дәүләт Советы командасына юл бирделәр.
Юридик затлар һәм шәхси эшкуарлар белән бәйләнешкә кермичә контрольлек чараларын уздыру барышында Татарстан Республикасы Дәүләт алкоголь инспекциясенең Чистай территориаль органы белгечләре Әлки районының Чуаш Борнае авылындагы сәүдә объектында алкогольле продукцияне ваклап сату вакыты буенча чикләүнең үтәлмәвен ачыклады. Кибетче сыраны 8 сәгать 40 минутта сатты. Соңрак ачыкланганча, әлеге сыраның яраклылык вакыты да узган. Яраклылык вакыты узган сыра игътибарсызлык аркасында сатуга эләккән, чөнки сатучы авырып дәваланганнан соң әле яңа эшкә чыккан булган. Сыраны чикләнгән вакытта сату буенча аңлатмалар бирелмәде. Контроль чаралары барышында яраклылык срогы чыккан 2,41 литр сыра алынды. Хәзерге вакытта тикшерү материалы административ хокук бозу турында эш кузгату стадиясендә.
2019 елның 19 апрелендә ТР Дәүләт алкоголь инспекциясенең Казан территориаль органы эчке базарны үстерү бүлеге башлыгы Марсель Шәһидуллин Балык Бистәсе районы Котлы Бөкәш урта гомумбелем мәктәбендә 8-11 сыйныфларда укучылар өчен чара уздырды. Укучылар игътибарына кулланучыларның хокукларын яклау турындагы законнар, аларда үз хокукларын һәм якын кешеләренең хокукларын яклауга мәнфәгать белдерү максатларында, укучылар игътибарына гамәли ягыннан күрсәтелде. Тормыштан мисаллар китерелде, балалар теге яки бу очракта кулланучының кем булуы, әлеге очракның кулланучыларның хокукларын яклауны регламентлаучы законнарга кагыламы-юкмы һәм барлыкка килгән хәлдән чыгу юлы бармы-юкмы – шулар хакында фикер йөртте. Тәкъдим ителгән темага карата укучылар зур кызыксыну белдерде һәм аның тормышта очрый торган яклары турында сөйләште. "Кулланучыларның хокукларын яклау турында" РФ Законы һәркем өчен кирәккән саен кулланырга мөмкин булган өстәл китабына әйләнергә тиеш. Укучылар шулай ук "кулланучы", "сатучы", "башкаручы", "яраклылык срогы", "товарның сыйфаты" кебек төшенчәләр белән дә танышты. Законда кулланучыларның кайсы хокукларының регламентланган булуы турында аңлатмалар бирелде. Очрашу азагында укучылар басма матбугат белән танышып чыкты һәм ел саен ТР Дәүләт алкоголь инспекциясе тарафыннан уздырыла торган Кулланучыларның хокукларын яклау буенча олимпиадага чакыру алды.
Әлмәт шәһәре музее 1994 елдан бирле эшли. Музей коллекциясендә өч меңнән артык экспонат бар, коллекциядәге ике мең предмет экспозициягә куелган һәм музейның төп фондларына карый. Музей халык хәтеренең чагылышы кебек, әллә ни күзгә ташланып тормаган гади бер авылның заманча гүзәл шәһәргә – Татарстанда нефть төбәге башкаласына әверелгәнлеге турында сөйләүче экспонатларны саклый. Төбәк тарихы борынгы вакытлардан ук бәян ителә. Көнчыгыш Чулман аръягының неолит дәвереннән соңгы урта гасырны колачлаган археологик табылдыклары шул чор кешеләренең шөгыльләре һәм яшәү рәвеше турында сөйли. Бакыр чорында төбәк халкы турында сөйләүче материаллар аеруча тулы бирелгән. Тайсуган хәзинәсе предметлары арасында – XV-XVI гасырлар, ягъни Казан ханлыгы чоры белән даталанган эш кораллары, кораллар, ат дирбиясе детальләре һәм котел бар. Җир астыннан табылган хайван, ташка әверелгән агач калдыклары күп. Һәр халык үзенең гореф-гадәтләре һәм йолалары белән бай. XIX гасыр азагындагы татар өе интерьеры һәм ишегалды экстерьеры килгән кунакларны XIX гасыр азагында – ХХ гасыр башында яшәгән кешеләрнең көнкүреш предметлары, аларның матди тормышын чагылдыра торган традицион киемнәре, зәркән бизәнгечләре белән таныштыра. Бөек Ватан сугышы турындагы экспозиция бүлегендә якташлар – Советлар Союзы Геройлары турында материаллар, "катюши" дивизионының легендарь командиры Б.А.Йосыповның шәхси делосы, совет һәм алман солдатларының каскалары һ.б. кызыклы. Сугыш тарихы – ул төбәктә нефть табу тарихының башлангычы, ул документлар, фотолар, макетлар һәм нефть җиһазлары детальләре белән күрсәтелгән. Фотодокументлар һәм беренче төзү эшләрен башкаручыларның, хезмәт геройларының, мактаулы гражданнарның, шәһәрдәге атаклы шәхесләрнең шәхси әйберләре Әлмәткә нигез салынган чор турында сөйли, ә 1950 нче елларның фатир интерьеры шул чордагы шәһәр халкының көнүкрешен һәм шөгыльләрен ачыктан-ачык күрсәтеп тора. Татар шагыйрәсе С.Сөләйманованың (1926-1980) мемориаль комплексы уникаль булып тора. Бу юлы Әлмәт территориаль органы хезмәткәрләрен, даими кунаклар буларак, искәрмә рәвешендә фонд сакланган урынга керттеләр, биредә безнең хезмәткәрләр өчен 19 нчы гасыр азагы белән даталанган Казан Александров сыра заводы эчемлекләренең пыяла савытлары коллекциясе аеруча кызыксындырды.
Татарстан Республикасы Дәүләт алкоголь инспекциясенең Арча территориаль органы белгече Гөлназ Шакирова тарафыннан Арча, Биектау, Әтнә һәм Балтач районнарында ТР буенча Роспотребнадзор идарәсенең территориаль бүлеге хезмәткәре белән берлектә 2019 елның апрелендә Балтач районы КФҮ ДБУ филиалына мөрәҗәгать итүчеләр өчен "Кулланучыларның хокукларын яклау турында" РФ Законын аңлатуга багышланган чираттагы чара уздырылды. Чараның төп максаты халыкның белемле булырга өйрәтүдән гыйбарәт иде. Мөрәҗәгать итүче гражданнарга кыскача гына кулланучыларның хокукларын яклау турындагы законнар бәян ителде, Товарларның аерым төрләрен сату кагыйдәләре, Халыкка көнкүреш хезмәтләрен күрсәтү кагыйдәләре аңлатылды. Соңрак кулланучыларның сорауларына җавап бирелде. Кулланучының хокукы бозылганда кибеткә дәгъваны ничек итеп дөрес төзергә кирәклеге турында; кулланучылар базарында катнашучыларның хокуклары һәм бурычлары турында аңлатып үтелде. Туклану продуктларының, кием-салымның, көнкүреш техникасының сыйфатына бәяле әңгәмә уздырылды. Мөрәҗәгать итүчеләрнең барысы да мәгълүмати брошюралар алды, аларда кулланучылар базарына кагылышлы күп кенә сорауларга җавап бирелә. Халык белән эшләүнең мондый формасы гражданнарның хокукый белем дәрәҗәсен арттыра, кешеләргә гамәли ярдәм бирә, урыннарда кулланучыларның бозылган хокукларын торгызу буенча низаглы хәлләрне җайларга булыша.
Әле 1919 елда ук кабынып киткән традиция бүген дә зур энтузиазм белән дәвам иттерелә. Апрель азагында барлык шәһәрләр һәм торак пунктлар буйлап урамнарның, паркларның, скверларның һәм торак кварталларының тышкы кыяфәтен ямьләндерүгә юнәлдерелгән өмәләр уза. Хезмәт коллективлары коймаларны буйый, газоннар утырта, клумбаларны, паркларны, балалар мәйданчыкларын төзекләндерә. ТР Дәүләт алкоголь инспекциясенең Чаллы территориаль органы коллективы территориядә дә, офиста да тәртип урнаштырды: административ бинага терәлеп торган территорияне чистартты, тәрәзәләрне юды, чәчәкләр утыртты. Өмә – корпоратив көрлекне күтәрү, коллективтагы рухи климатны яхшырту, дустанә мөнәсәбәтләр кору өчен менә дигән мөмкинлек ул.
ТР Дәүләт алкоголь инспекциясенең Чаллы территориаль органы эчке базарны үстерү һәм координацияләү бүлеге белгечләре Чллы шәһәренең "Арзан" сәүдә үзәгендә шәхси эшкуарлар белән очрашу уздырды. "Арзан" сәүдә үзәгендәге эшкуарлар белән айның һәр дүртенче пәнҗешәмбесендә уздырылып килә торган даими очрашуларны эшкуарлар үзләрен кызыксындырган сорауларга җавап алу өмете белән көтеп ала. "Арзан" сәүдә үзәгенең эчке элемтәсе буенча эшкуарларга белгечләрнең кизү торачагы турында мәгълүмат җиткерелә. Булачак очрашуга шәхси эшкуарлар актуаль сораулар әзерли:
- үлчәме, формасы, төсе буенча туры килмәгән киемне алмаштыру турында сатып алучының таләп итүе хокуклымы?
- язгы сезон кайчан башлана?
- үлчәме буенча туры килмәгән сыйфатлы товар өчен акчаны кайтарып алу срогы нинди?
- гарантия срогы билгеләнмәгән булса, товар сыйфаты буенча таләпләр белдерү срогы нинди?
- кулланучы таләпләрен канәгатьләндерү сроклары нинди?
ТР Дәүләт алкоголь инспекциясе белгечләре барлык сорауларга да квалификацияле җаваплар бирә. Белгечләр "Кулланучыларның хокукларын яклау турында" РФ Законының төп статьяларын аңлатып үттеләр, очрашуда катнашучылар РФ Хөкүмәтенең "Товарларның аерым төрләрен сату кагыйдәләрен раслау турында" 1998 елның 19 гыйнварындагы 55 номерлы карары һәм Кире кайтарып яки башка үлчәмдәге, форма, габарит, фасон, төс яки комплектациядәге шундый ук бүтән товарга алыштырып булмый торган азык-төлек булмаган сыйфатлы товарлар исемлеге белән танышты. Файдалы мәгълүмат белән буклетлар тапшырылды.
Узган ел суд карары нигезендә 14,2 млн литр легаль булмаган алкоголь продукциясе юк ителгән. 2018 елда Росалкогольрегулирование ведомствосы тарафыннан уздырылган тикшерүләр барышында ачыкланганча, Россиядә сатыла торган аракының өчтән бер өлеше диярлек легаль түгел икән. Бу хакта ведомство материалларында әйтелә. Билгеләп үтелгәнчә, белгечләр 118 мең дал аракы тикшергән, аларның 36,3 мең далы (30,8%ы) легаль булып чыкмаган. 2018 елда барлыгы 1 млн 104,1 мең дал этил спирты һәм алкоголь продукциясе тикшерелгән, аларның 524 мең далы (47,5%ы) әлеге продукциянең легаль булмаган әйләнешендә ачыкланган. 2018 елда барлыгы ведомство тарафыннан 5,927 мең контрольлек чарасы уздырылган, алар барышында 6,194 мең хокук бозу очрагы теркәлгән. Судларның карарлары нигезендә Россиядә 2018 елда 14,2 млн литр легаль булмаган алкоголь продукциясе юк ителгән, бу күрсәткеч, 2017 ел белән чагыштырганда, 65%ка күбрәк.
Татарстан Республикасы Дәүләт алкоголь инспекциясендә тәүлек әйләнәсе "кайнар линия" телефоны эшли. Спирт һәм спирткатнашмалы продукция әйләнеше өлкәсендә законнар бозылу мәсьәләләре буенча +7 (843) 278-92-79 номерына шалтыратырга мөмкин. Шалтыратулар автомат рәвештә кабул ителә, сөйләшү яздырыла. "Кайнар линия" телефоны аша килгән теләсә кайсы мәгълүмат Татарстан Республкиасы Дәүләт алкоголь инспекциясе тарафыннан тикшерелә.
Бүген Сарман районында Татарстан Республикасы Дәүләт алкоголь инспекциясе җитәкчесе Җәүдәт Әхмәтханов һәм район башлыгы Фәрит Хөснуллин катнашында алкогольле һәм спирткатнашмалы продукциянең легаль булмаган әйләнешен ачыклау һәм чикләү буенча ведомствоара комиссия утырышы узды. Сарман районындагы алкоголь базарына кагылышлы вәзгыять турында район Башкарма комитеты җитәкчесе урынбасары Гөлнара Галимова мәгълүмат җиткерде. ТР Дәүләт алкоголь инспекциясенең Түбән Кама территориаль органы башлыгы Ришат Нәфыйков Түбән Кама территориаль органы тарафыннан уздырыла торган чаралар турында сөйләде. 2019 елның 3 аенда алкогольле һәм спирткатнашмалы продукциянең легаль булмаган әйләнеш фактларын чикләү буенча Эчке эшләр министрлыгы бүлегенең эш нәтиҗәләре турында Россия Эчке эшләр министрлыгының Сарман районы бүлеге башлыгы Газинур Мортазин җиткерде. Чара азагында ТР Дәүләт алкоголь инспекциясе җитәкчесе Җәүдәт Әхмәтханов муниципаль районның Ведомствоара комиссиясе эшенә бәя бирде, җирле үзидарә органнарына, хокук саклау органнары вәкилләренә бергәләп алып барылган актив эшчәнлек өчен рәхмәт белдерде. Ведомствоара комиссия утырышыннан соң Җәүдәт Әхмәтханов гражданнарны кабул итте.